Akdamar Adası'ndaki Surp Haç Kilisesi, mimari detaylarıyla dikkat çeken tarihi bir yapıdır. Dört yapraklı yonca formunu benimseyen bu kilise, hem estetik hem de işlevsel özellikleriyle Orta Çağ Ermeni mimarisinin önemli bir örneğini sergilemektedir. Kullanılan malzemeler ve dış cephesindeki detaylar, bu yapının sadece dini bir mekan değil, aynı zamanda sanat eseri olarak da değerlendirileceğini ortaya koymaktadır.

Akdamar Adası'ndaki Surp Haç Kilisesi'nin mimari özellikleri:

• Konum ve Plan: Kilise, Akdamar Adası'nda yer alır ve dört yapraklı yonca biçiminde, merkezi kubbeli bir haç planlı yapıdır (tetraconchos).
• Malzeme: Kızıl andezit taşından inşa edilmiştir.
• Dış Cephe: Dış cephede, alçak rölyef tekniğiyle işlenmiş zengin bitki ve hayvan motifleri ile Kutsal Kitap'tan alınma sahneler bulunur.
• İç Mekan: Apsisin alt kısmında ve iç duvarlarda kaba yontulmuş taşlar, apsisin orta bölümünde ise tuğla malzeme kullanılmıştır.
• Diğer Yapılar: Kilisenin yanında şapel, jamadun (cemaat evi) ve çan kulesi gibi ek yapılar bulunur.
• Restorasyon: 2005-2006 yıllarında kapsamlı bir restorasyon geçirmiş ve 2007 yılında anıt müze olarak yeniden hizmete açılmıştır.

Surp Haç Kilisesi, Orta Çağ Ermeni sanatının en parlak eserleri arasında sayılır.