Alacami, farklı dönemlerin mimari unsurlarını bir araya getiren eşsiz bir yapıdır. Antik Roma'dan Osmanlı İmparatorluğu'na uzanan zengin tarihi katmanları, bu yapının mimarisinde dikkat çekici bir şekilde kendini gösterir. İlk olarak bir kilise olarak inşa edilen Alacami, zaman içinde geçirdiği dönüşümlerle farklı kültürel ve dini ihtiyaçlara cevap vermiştir. Bu değişimlerin yanı sıra, yapıda kullanılan mozaikler ve devşirme malzemeler, onun estetik değerini artırırken, mimari detayları da derin bir anlam taşır.

Alacami'nin (Ala Cami) mimari özellikleri:

• Tarihsel Katmanlar: Yapı, Roma, Erken ve Orta Bizans, Dulkadiroğulları ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşır.
• Plan ve Dönüşümler:
  • İlk olarak Erken Bizans döneminde bazilikal planlı bir kilise olarak inşa edilmiştir.
  • Orta Bizans döneminde tek nefli bir şapele dönüştürülmüştür.
  • Dulkadiroğulları döneminde camiye çevrilmiş, batı kısmına minare, güney duvarına mihrap eklenmiştir.
• Mozaikler ve Devşirme Malzemeler:
  • Kuzey ve batı kısımlarında ince tesseralı mozaikler bulunur.
  • Yapıda Roma sütun parçaları ve mimari plastik devşirme malzemeler kullanılmıştır.
• Diğer Özellikler:
  • Avlusu farklı kotlarda yer alır; güneyde iki bölümlü ve revakla sonlanan bir avlu bulunur.
  • Yapının kuzeyinde iki bölümlü bir sarnıç sistemi vardır.