Alay Han Kervansarayı, tarihi İpek Yolu üzerinde stratejik bir nokta olarak inşa edilmiştir ve mimarisiyle dikkat çekmektedir. Yapının karakteristik özellikleri, dönemin mimari anlayışını yansıtan detaylar ve işçilikle zenginleşmiştir. Kervansaray, hem işlevselliği hem de estetik unsurlarıyla ziyaretçilerine tarihi bir yolculuk sunmaktadır. Mimari unsurları, yapının tarihi ve kültürel önemini vurgularken, geçmişin izlerini günümüze taşımaktadır.

Alay Han Kervansarayı'nın mimari özellikleri:

• Plan: Kuzey-güney doğrultusunda, kareye yakın dikdörtgen planlı açık ve uzunlamasına planlı kapalı iki ana bölümden oluşur.
• Malzeme: Yapının cepheleri düzgün kesme taş ile kaplıdır, ancak restore edilmeden önceki fotoğraflarında kaba moloz taş ile inşa edildiği anlaşılmaktadır. Avlunun cephe ortalarında ve köşe kulelerinde devşirme malzeme kullanılmıştır.
• Süsleme: Kapalı bölümün taç kapı süslemesi sadedir. Kapı üzerinde, çift gövdeli tek başlı aslan motifi bulunur.
• Diğer Özellikler:
  • Giriş Kapısı: Selçuklu mimarisinde sıkça görülen kabartma süslemelerle bezelidir.
  • Avlu: Avlunun ortasında bir köşk mescidi yer alır. Avludaki birimlerin üst örtüsü tonozdur.
  • Kapalı Bölüm: Enine yedi sahını dikine kesen daha geniş bir sahından meydana gelir ve tonozlarla örtülmüştür.
  • Külliye: Kervansarayın yanında bir külliye bulunur.