Abant Gölü, doğal güzellikleri ve ekosistem çeşitliliği ile dikkat çeken bir bölgedir. Hem bitki örtüsü hem de su altı yaşamı bakımından zengin olan bu göl, birçok canlı türüne ev sahipliği yapmaktadır. Ekosistem dengesi, gölde bulunan endemik türler ve zengin flora ile şekillenmektedir. Abant Gölü çevresi, hem yerli hem de göçmen kuşların barınmasında önemli bir rol oynar, bu da bölgenin ekolojik değerini artırmaktadır.

Abant Gölü'nün ekolojik özellikleri şunlardır:

• Bitki örtüsü: Göl çevresi, Karadeniz ve İç Anadolu iklim kuşaklarının geçiş zonunda yer alması ve topografik çeşitlilik göstermesi nedeniyle zengin bir bitki örtüsüne sahiptir. Göl ve yakın çevresinde yaklaşık 1305 bilimsel olarak tanımlanmış bitki türü tespit edilmiştir; bunlardan 50’den fazlası endemiktir.
• Su bitkileri: Göl kıyısında yer alan sucul makrofitler arasında kamış, semerotu, sarı nilüfer, beyaz nilüfer, suotu, su mercimeği, camışotu, sucivanperçemi ve halkalı sucivanperçemi bulunur.
• Hayvan türleri:
  • Memeliler: Ayı, tilki, çakal, yaban domuzu, sansar gibi yaban hayvanları bulunur.
  • Balıklar: Göl ekosistemine özgü endemik bir alabalık türü olan Salmo trutta fario var. abanticus (Abant alası) bulunur.
• Kuş türleri: Karabatak, yaban ördeği, sakarmeke ve balıkçıl gibi göçmen kuşlar yıl boyunca görülür.
• Koruma statüsü: 21 Ekim 1988 yılında Tabiat Parkı olmuş, 9 Haziran 2022 tarihinde ise Milli Park statüsüne kavuşmuştur.